Ida Gerhardt

Ida Gardina Margaretha Gerhardt (Gorinchem, 11 mayo 1905 – Warnsveld, 15 agosto 1997) fhoi una poeta holandesa & classicista. Tien tamien literatura traduzida del lhatin &  l hebraico, incluyendo la traducçon de los Psalmos a partir de 1972, que très annos mas tarde diba ser tamien incluyida nel Willibrordvertaling

Vida & trabayu

Mocidà

Los paîs de Ida Gerhardt fhuerun Dirk Reinier Gerhardt (1871) & Grietje Blankevoort (1873), que casaran en 1898. Los sos fhiyos fhuerun Truus (1899-1960), Everardus (1901), que mal vivîu a penes un dìe, Ida & Mia (1918-1988). La familia mudou-se n 1904 d’Alkmaar a Gorinchen de pueis de Dirk Gerhardt atopar un trabayu cumo director d’una scuela tèchnica. Les ermanes andaben anxioses por apprehender. Elho nun yera de l appetencia de la maî, con quien Ida tenìa una ruina relaçon.

En 1916 frequentou tamien, contra les aspiraçones de la maî, l  Erasmiaans Gymnasium, u darà classes col poeta J. H. Leopold, que a Ida y inspirarà l amor pola literatura clàssica, & tamien pola filosofìa & poesìa, & u tamien incontrarà a la que diba se’ la suâ moça mas tarde, Marie van der Zeyde.

Lhingues clàssiques

De pueis d’Ida fhaer, en 1924, el sou exame final de la secundaria, studiarà lhingues clàssiques en Leiden. La maî andaba d’aqueilha mentalmente inferma & hôubo de ser ingressada nuna instituçon por elho. Sobre esti decisivu eventu, Gerhardt scribirà mas tarde l poema De Mantel. Nun y vagou mũîtscho a Ida l Martschar de la que fhuera la casa de sou. Hôubo dir eilha lhôuego a Utrecht por classes na facultà & nun serà intos ya mas apoyada financieiramente nel futuro. Un puncto positivo fhoi que ende connocerà a Marie van der Zeyde, que alhà andaba studiando literatura holandesa. Gerhardt deixou weyar a Van der Zeyde unu de los sous primeiros versos.

En 1933, supperou Gerhardt el sou exame doutoral, pero nun habìa trabayu nessos tiempos de crisis. Fhincou parada & probe. En 1934, fhoi da nuevo admitida na casa los sos paîs. El mesmu annu, la maî morrerà. En 1935, començou Gerhardt da serio a scribir poemas. La suâ ermana Truus Gerhardt tornàra-se tamien scriptora & publicarìa d’aqueilha la  primer collecçon: De engel met de zonnewijzer (L anxhel col chronògraphu de sol). Un annu de pueis, appaecerà l primer poema de Gerhardt Kinderspel (Xhueu de nennos) na fhueya noticies Tijd en Taak (Tiempu & Lhabor), u Marie van der Zeyde tamien trabayaba. Eventualmente, incontrou trabayu nel Stedelijk Gymnasiun de Groningen.

Una crìtica negativa de Marie van der Zeyde na segunda collecçon de Truus, Laagland (Tierres Baxes) (1937), lhevou a una disaveniencia ente Gerhardt & Truus. Ente tanto, Ida traduzîu l psalmu n lhatin De Rerun Natura de Lucrectius, que fhairìa parte n 1942 de la suâ promoçon.

En 1940, Gerhardt conseghîu un trabayu nel liceu l conceyo de Kampen, u se comprometterà mũîtscho. Ende tamien disinvolverà l sou amor polos panoramas ricos n awa (porreos, bàrzenes) que nos poemas serondos eilha dirà expressar.

Poeta

El primer lhibru d”Ida Gerhardt – la collecçon Kosmos – appaecîu l 9 mayo 1940, un dìe primeiro de la deflagraçon de la Segunda Gerra Mundial. La occupaçon inspirou unu de los sous mas famosos poemas, Het Carillon (El Carrilhonque, en 1945 appaecîu na suâ segunda collecçon: Het Veerhuis. Por eilha recebîu l premiu Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs, pero la familia d’Ida criticarà-lo. En tanto eilha scribiera n Kampen très coleçones de poesìa & traduzîu Georgica de Vergilius.

En 1951, interessarìa d’Ida la suâ fhorma d’aprehender a la xhente, que tenìa disinvuelto n Kampen con intençon de ser tamien applicada na Werkplaats Kindergemeenschap de Kees Boeke. Tsyigarìa ende a impobinar un departamento de gyminasium. En 1953 morrerìa l paî d’Ida.

En 1955 publicou-se la collecçon Het Levend Monogram (El Monograma Vivu) que describe la relaçon de la Ida moça col paî & la maî:

(You – amiga l silencio, animal & planta,

scribì cola voluntà de sou, col pelo grisayo,

los horrores de la infancia de mîou

n esta travessìa pel mundo de sou…)

:Ik – vriend van stilte, dier en plant,

schreef naar zijn wil, met grijze haren,

de gruwelen van mijn kinderjaren

op deze doortocht naar zijn land …

Ida Gerhardt

Traduçones de los Psalmos

Ida Gerhardt martschou en 1956 a Bilthoven por vivir cola suâ amiga Marie van der Zeyde. La muerte la suâ ermana, Truus, en 1960, inspirou a Ida los poemas de la collecçon De Hovenier (El Xhardineiru) (1961). Lhôuego de declinar tamien la suâ salude, fhoi en 1963 excluyida del sou trabayu. En tanto, atopou una nueva vocaçon: una traducçon de los Psalmos directamente del hebraico de la Biblia al holandes. Eilha aprehendiera hebraico, en 1964, con studios exitosos & cum laude, & trabayou con Marie nuna nueva traducçon de los Psalmos. & con intençon d’incontrar paz fhueran Ida & a Marie mũîtsches vezes per bien de tiempu a Irlanda, u eilhes començarìen en 1966 el sou proyectu. Marie nun querìa da veres stablecese n Irlanda, & por esso fhoi polo que les amighes se stableceran nun sitiu calmu, n Eefde. La traducçon de los Psalmos fhoi publicada n 1972.

Esta traducçon fhoi utilizada por sèis mùsicos sacros de los Benedictinos, de les ermanes Benedictines & de los Cistercienses, que xhunctos nel Conceyo de Trabayu Intermonasterial pa l cultu, andaben a la gheta d’una traducçon de los Psalmos por algamar una composiçon musical que podiere ser digna sucesora de los textos en lhatin. Esses nueves traduçones, en tolos modos griegos, serìen publicades cumo Lhibru de Psalmos na Katholieke Bijbelstichting en 1975. Los 150 Psalmos canten-se todos con ordenada regularidà nes oraçones diaries del coru nes abadìes holandeses. Na collecçon cathòlica de mùsiques pa l cultu son incluyìes outres 67 traduçones d’estos Psalmos executades por varios compositores holandeses & belgas, mũîtschos d’ente eilhos fhaziendo parte del conceyu intermonasterial de trabayu pa l cultu. Tamien Gerhardt & Van der Zeyde participaben da vezo.

Notoriedà

Gerhardt n Almen

Nos annos setenta & oitschenta serà Ida Gerhardt cada vez mas connocida cumo auctora, en parte debido a los comentarios favorables de Kees Fens & outros. Ya na dècada de los sessenta l sou poema De Akelei (La Lhama), fhoi parte de compilaçones de lectura na scuela secundaria. Nes coleçones de poesia clàssica de Johan Polak les coleçones d’Ida fhueran regularmente re-impresses. En 1980, publicou la coletanea de poemas pola primer vegada; la ediçon fhoi concluyida mas tarde & en 2014, apaecerìa la re-impression nùmeru 13.

En 1988, trabayou na película De Wording (La Redaçon) de Cherry Duyns, un presente que fhoi ofrecìu a Beatrix d’Holanda pol sou 50 anniversario. Nelhi, eilha ye a ser vista en “de wording” del poema Langzaan opent zich het inzicht (Sele s’abre la introspeçon).

En 2005, el mùsicu eclesiàsticu Willian Bird, incluyîu dous de los sous poemas – “Zevenmaal on de aarde te gaan” (Siepte vueltes a la Tierra) & “Het andere land” (L outru paìs) – nuna melodìa.

Mieke Koenen, classicista & professora de lhatin na universidà, publicou intamando 2014 una extremamente detalhada biografìa sobre Ida Gerhardt, pola que, en xhunio de 2015, recibîu l premio OIKOS. Koenen explica a partir d’archivos, inscripçones, cartes, palestres & poemas inèditos acabantes discobrir connexiones ente la obra litteraria de Gerhardt & la suâ vida.

Fin

N acabando los annos oîtschenta, començou la poeta a sufrir d’ataques de paranoya & retrocedîu mentalmente. Falhecîu n 1997, nuna casa de repousu. Marie van der Zeyde ya morriera n 1990.

Significau de la suâ obra

Ida Gerhardt describe en poderosos tèrminos una bayura themas, cumo les tensiones d’una infancia infeliz, la hipocrisia, & el decline l campu holandes. Tamien gasta figures stilìstiques emprestades de los poetas & scriptores clàssicos. Yera una muyer de fe, cumo evidencia l sou trabayu, pero al en par crìtica cola mente strẽitscha de los ambientes calvinistas. Gerhardt remanecîu fiel a un stilu tradicional que, sì que ansì, s’infhoutou n controlar & actualizar.

Reconnocimiento pùblico

  • 1945 · Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs por Het veerhuis
  • 1956 · Poëzieprijs van de gemeente Amsterdan por Het levend monogram
  • 1962 · Poëzieprijs van de gemeente Amsterdan por De hovenier
  • 1967 · Marianne Philips-prijs por tola obra
  • 1968 · Martinus Nijhoffprijs pola traducçon del lhatin de la Georgica de Vergilius
  • 1970 · Culturele prijs van de gemeente Arnhen por tola obra
  • 1971 · Poëzieprijs van de gemeente Amsterdan por De ravenveer
  • 1979 · Prijs voor Meesterschap por tola obra
  • 1979 · P.C. Hooft-prijs por tola obra
  • Nel conceyu de Zutphen na barriada Leesten una circumvalaçon col sou nome, Ida Gerhardtsingel. La poeta na abertura d’eilha tsyantou un arbol no que yera Warnsveld, u eilha vivìa & tamien morrerà.
  • En 1998 En conceyo de Zutphen el premio Ida Gerhardt Poëzieprijs, que ye premiau cada dous anhos.
  • Cumo Ida Gerhardt yera a traher a la vilha de Kampen noticies de fhorma positiva, una piedra memorial fhoi colocada nel Oude Raadhuisplein en Kampen por iniciativa del club de premsa de Kampen.

Bibliografìa

Obra

  • 1940 · Kosmos
  • 1945 · Het veerhuis
  • 1947 · Buiten schot
  • 1948 · Bij de jaarwende
  • 1949 · Kwatrijnen in opdracht
  • 1951 · Sonnetten van een leraar
  • 1955 · Het levend monogram
  • 1956 · De argelozen
  • 1961 · De hovenier
  • 1966 · De slechtvalk
  • 1970 · De ravenveer
  • 1971 · Twee uur: de klokken antwoordden elkaar
  • 1971 ·Achter een woord verscholen (relatorio del xhurau & discursos na presentaçon del Premio Cultural d’Arnhem)
  • 1974 · Vijf vuurstenen
  • 1978 · Vroege verzen
  • 1979 · Het sterreschip
  • 1980 · Nu ik hier iets zeggen mag (presentaçones)
  • 1980 · Verzamelde gedichten
  • 1980 · Dolen en dromen
  • 1983 · De zomen van het licht
  • 1988 · De wording
  • 1988 · De adelaarsvarens
  • 1990 · Wijs de weg van de eeuwigheid mij (con Marie van der Zeyde)
  • 1996 · Hoefprent van Pegasus
  • 1998 · Anamnèsis (notes d’un discursu)
  • 1999 · Verzamelde gedichten (très partes)
  • 2001 · Zeven maal on de aarde te gaan
  • 2001 · Brieven aan Céleste (con Marie van der Zeyde)
  • 2001 · Dolen en dromen (re-ediçon con grabaçon de son)
  • 2005 · Courage! – cartes, ISBN 90-253-1753-7

Traduçones

  • 1942 Lucretius: La naturaleza & les suês fhormes, lhibru I & lhibru V (De rerum natura, disertaçon)
  • 1946 Lucretius: La naturaleza & les suês fhormes, lhibru I & lhibru V (re-impression de la segunda parte de la disertaçon de ponencia)
  • 1949 · Vergilius: La fhazienda (Georgica)
  • 1972 · Psalmos (del hebraico traduzidos por Ida Gerhardt & Marie van der Zeyde)

Literatura secundaria

  • M. van den Berg en D. Idzinga, Trots en in zichzelf besloten: Ida Gerhardt. Afkomst en eerste deel van haar leven, Kampen: Ten Have 2005
  • M. van den Berg et al., Een tocht door dit ingedijkt laagland. Holland draagt mijn sporen, Oosterbeek/Eefde: Kontrast/Ida Gerhardt Genootschap 2007
  • F.A. Berkelmans, Stralende aanhef. Over Kosmos, de eerste bundel van Ida Gerhardt (série: Acanthus, 1), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1993
  • F.A. Berkelmans, Aan het water. Over Het Veerhuis, de tweede bundel van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 2), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1996
  • F.A. Berkelmans, Dit ben ik. Over Uit de eerste hand, verzenselectie van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 3), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1997
  • F.A. Berkelmans, Blinde groenling. Over Buiten schot, de derde bundel van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 4), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1998
  • F.A. Berkelmans, Kwatrijnen, sonnetten en kleengedichtjes. Over drie genrebundels van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 5), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 2000
  • F.A. Berkelmans, Ida Gerhardt & Guido Gezelle. Een vergelijking (Reeks: Acanthus, 6), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 2004
  • F.A. Berkelmans, Dit donkere boek. Over Het levend monogran van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 7), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 2005
  • Ad ten Bosch, Gebroken lied. een vriendschap met Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 1999
  • R.H.J. Egeter van Kuyk [et al.], Elementen: Ida Gerhardt (1905-1997) (publicada pelo 100 aniversário de Ida Gerhardt), Schriftuur, jrg.2, 1-2, maio 2005, Voorburg: Ida Gerhardt Genootschap 2005
  • F. Esper, Beheerd domein. Over de poëzie van Ida Gerhardt, Baarn: Thomas Rap 1982
  • M. de Groot, In gesprek met Ida Gerhardt. Interview, brieven, gedichten en beschouwingen, Baarn: Ten Have 2002
  • H.F.J. Horstmanshoff (samenst.), Wat ontsprong aan hun verwondering en stralend de millennia doorscheen. Ida Gerhardt (1905-1997) & de klassieke oudheid (tentoonstellingscatalogus Universiteitsbibliotheek Leiden met artikelen), Leiden: UB leiden/Nederlands Klassiek Verbond 2000
  • Ida Gerhardt, (Bzzlletin themanummer), Bzzlletin, jrg. 9, nr. 78, ‘s-Gravenhage: BZZTôH 1980
  • Ida Gerhardt (Parmentier-themanummer), Parmentier, hibierno 1993/1994, jrg. 5, nr. 1, Nijmegen: Stichting Randschrift 1994
  • Mieke Koenen, Stralend in gestrenge samenhang. Ida Gerhardt en de klassieke oudheid, Groningen: publicaçones historicas 2002
  • Mieke Koenen, Dwars tegen de keer: leven en werk van Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 2014
  • A. Reitsma, In de taal zelf verscholen. Over de poëzie van Ida Gerhardt, Amsterdam: Arbeiderspers 1983
  • A. Reitsma, Een naan en ster als boegbeeld: de poëzie van Ida Gerhardt in symbolistisch perspectief, Assen: Van Gorcun 1999
  • Schriftuur, Tweejaarlijks periodiek van het Ida Gerhardtgenootschap: Schriftuur bevat naast informatie over het genootschap achtergrondartikelen en studies over Ida Gerhardt. Disponível através de la sociedade Ida Gerhardt.
  • W. Spillebeen, Ida Gerhardt (serie: Grote ontmoetingen. Literaire monografieën 41), Nijmegen: Gottmer 1981
  • J. van der Vegt, Het ingeklonken lied. De poëzie van Ida Gerhardt, ‘s-Gravenhage: BZZTôH 1980
  • Hans Werkman, Uren uit het leven van Ida Gerhardt, Baarn: De Pron 1997
  • M.H. van der Zeyde, De hand van de dichter. Over Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 1974
  • M.H. van der Zeyde, De wereld van het vers. Over het werk van Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 1985

Vìnculos externos

 

Deixar ua Respuosta

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Demudar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Demudar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Demudar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Demudar )

Connecting to %s