Ida Gerhardt

Ida Gardina Margaretha Gerhardt (Gorinchem, 11 mayo 1905 – Warnsveld, 15 agosto 1997) fhoi una poeta holandesa & classicista. Tien tamien litteratura traduzida del lhatin &  l hebraico, incluyendo la traducçon de los Psalmos a partir de 1972, que très anhos mas tarde diba ser tamien incluyida nel Willibrordvertaling

Vida & trabayu

Mocidà

Los peysanos d’Ida Gerhardt fhuerun Dirk Reinier Gerhardt (1871) & Grietje Blankevoort (1873), que casarun in 1898. Los sos fhiyos fhuerun Truus (1899-1960), Everardus (1901), que mal vivîu a penes un dìe, Ida & Mia (1918-1988). La familia mudou-se n 1904 d’Alkmaar a Gorinchen de pueis de Dirk Gerhardt atopar un trabayu cumo director d’una scuela tèchnica. Les ermanes andaben anxioses por apprehender. Elho nun yera de l appetencia de la maî, cun quien Ida tenìa una ruina relaçon.

En 1916 freqüentou tamien, contra les aspiraçones de la maî, l  Erasmiaans Gymnasium, u darà classes cul poeta J. H. Leopold, que a Ida y inspirarà l amor pola litteratura clàssica, & tamien pola philosophìa & poesìa, & u tamien darìa cun la que diba se’ la suâ moça mas tarde, Marie van der Zeyde.

Lhingues clàssiques

De pueis d’Ida fhaer, in 1924, el sou examen final de la secundaria, studiarà lhingues clàssiques in Leiden. La maî andaba d’aquelha mentalmente inferma & hôubo de ser ingressada n una instituçon por elho. D’esti decisivu eventu, Gerhardt scribirà mas tarde l poema De Mantel. Nun y vagou mũîtscho a Ida l Martschar de la que fhuera la casa de sou. Hôubo dir lhouew a Utrecht por classes na facultà & nun serà intos ya mas sofhitada financieiramente nel futuro. Un punctu positivu fhoi conhocer ende a Marie van der Zeyde, que hi andaba studiando litteratura holandesa. Gerhardt deixou aweyar a Van der Zeyde unu de los sous primeiros versos.

En 1933, supperou Gerhardt el sou examen doutoral, pero nun habìa trabayu n essos tiempos de crisis. Fhincou parada & probe. In 1934, fhoi da nuevo admittida na casa los sos peysanos. El mesmu anhu, la maî morrerìa. In 1935, començou Gerhardt da serio a scribir poemas. La suâ ermana Truus Gerhardt tornàra-se tamien scriptora & publicarìa d’aquelha la  primer collecçon: De engel met de zonnewijzer (L anxhel cul chronògraphu de Sol). Un anhu de pueis, appaecerà l primer poema de Gerhardt Kinderspel (Xhouew de nenhos) na fhueya noticies Tijd en Taak (Tiempu & Lhabor), u Marie van der Zeyde tamien trabayaba. Eventualmente, incontrou trabayu nel Stedelijk Gymnasiun de Groningen.

Una crìtica negativa de Marie van der Zeyde na segunda collecçon de Truus, Laagland (Tierra Baxa) (1937), lhevou a una disaveniencia ente Gerhardt & Truus. Ente tanto, Ida traduzîu l psalmu n lhatin De Rerun Natura de Lucrectius, que fhairìa parte n 1942 de la suâ promoçon.

En 1940, Gerhardt algamou un trabayu nel liceu l conceyo de Kampen, u se compromitterà mũîtscho. Ende tamien disinvolverà l sou amor polos panoramas ricos n awa (porreus, bàrzenes) que nos poemas serondos elha dirà expressar.

Poeta

El primer lhibru d”Ida Gerhardt – la collecçon Kosmos – appaecîu l 9 mayo 1940, un dìe primeiro de la deflagraçon de la Segunda Gërra Mundial. La occupaçon inspirou un de los sous mas famosos poemas, Het Carillon (El Carrilhonque, in 1945 appaecîu na suâ segunda collecçon: Het Veerhuis. Por elha recebîu l premiu Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs, pero la familia d’Ida criticarà-lo. Ente tanto elha scribiera n Kampen très colleçones de poesìa & traduzîu Georgica de Vergilius.

En 1951, interessarìa d’Ida la suâ fhorma d’apprehender a la xhente, que tenìa disinvuelto n Kampen cun intençon de ser tamien applicada na Werkplaats Kindergemeenschap de Kees Boeke. Tyigarìa ende a impobinar un departamento de gyminasium. In 1953 morrerìa l paî d’Ida.

En 1955 publicou-se la collecçon Het Levend Monogram (El Monograma Vivu) que describe la relaçon de la Ida moça cul paî & la maî:

(You – amiga l silencio, animal & planta,

scribì cun la voluntà de sou, cul pelo grisayo,

los horrores de la infancia de mîou

n esta travessìa pel mundo de sou…)

:Ik – vriend van stilte, dier en plant,

schreef naar zijn wil, met grijze haren,

de gruwelen van mijn kinderjaren

op deze doortocht naar zijn land …

Ida Gerhardt

Traduçones de los Psalmos

Ida Gerhardt martschou n 1956 a Bilthoven por vivir cun la suâ amiga Marie van der Zeyde. La muerte la suâ ermana, Truus, in 1960, inspirou a Ida los poemas de la collecçon De Hovenier (El Xhardineiru) (1961). Lhouew de declinar tamien la suâ salude, fhoi n 1963 excluyida del sou trabayu. Ente tanto, atopou una nueva vocaçon: una traducçon de los Psalmos directamente del hebraico de la Biblia al hollandes.  Apprehendiera hebraico, in 1964, cun studios exitosos & cum laude, & trabayou cun Marie n una nueva traducçon de los Psalmos. &  por incontrar paz fhueran Ida & Marie mũîtsches vezes per bien de tiempu a Irlanda, u intamaríen in 1966 el sou proyectu. Marie nun querìa da veres stablicese n Irlanda, & por esso fhoi polo que les amigës se stablicieran n un sitiu tranquillu, n Eefde. La traducçon de los Psalmos fhoi publicada n 1972.

Esta traducçon fhoi utilizada por seys mùsicos sacros de los Benedictinos, de les ermanes Benedictines & de los Cistercienses, que xhunctos nel Conceyo de Trabayu Intermonasterial pa l cultu, andaben a la gëta d’una traducçon de los Psalmos por algamar una composiçon musical que podiere ser digna succesora de los textos in lhatin. Esses nueves traduçones, in tolos modos griegos, serìen publicades cumo Lhibru de Psalmos na Katholieke Bijbelstichting in 1975. Los 150 Psalmos canten-se todos cun ordenada regularidà nes oraçones diaries del coru nes abadìes hollandeses. Na collecçon cathòlica de mùsiques pa l cultu son incluyìes outres 67 traducçones d’estos Psalmos executades por varios compositores holandeses & belgas, mũîtschos d’ente elhos fhaziendo parte l conceyu intermonasterial de trabayu pa l cultu. Tamien Gerhardt & Van der Zeyde participaben da vezo.

Notoriedà

Gerhardt n Almen

Nos anhos setenta & oîtschenta serà Ida Gerhardt cada vez mas conhocida cumo auctora, in parte debido a los commentarios favorables de Kees Fens & outros. Ya na dècada de los sessenta l sou poema De Akelei (La Lhama), fhoi parte de compilaçones de lectura na scuela secundaria. Nes colleçones de poesia clàssica de Johan Polak les colleçones d’Ida fhueran regularmente re-impresses. In 1980, publicou la coletanea de poemas per primer vegada; la ediçon fhoi concluyida mas tarde & in 2014, appaecerìa la re-impression nùmeru 13.

En 1988, trabayou na pellícula De Wording (La Redaçon) de Cherry Duyns, un presente que fhoi offrecìu a Beatrix d’Hollanda pol sou 50 anniversario. N elha, ye possible vela n “de wording” del poema Langzaan opent zich het inzicht (Sele s’abre la introspeçon).

En 2005, el mùsicu eclesiàsticu Willian Bird, incluyîu dous de los sous poemas – “Zevenmaal on de aarde te gaan” (Siepte vueltes a la Tierra) & “Het andere land” (La outra tierra) – n una melodìa.

Mieke Koenen, classicista & professora de lhatin na universidà, publicou intamando 2014 una extremamente detalhada biographìa d’Ida Gerhardt, pola que, in xhunhîo de 2015, recibîu l premio OIKOS. Koenen explica a partir d’archivos, inscripçones, cartes, palestres & poemas inèditos acabantes discobrir connexiones ente la obra litteraria de Gerhardt & la suâ vida.

Fin

N acabando los anhos oîtschenta, començou la poeta a sufrir d’ataques de paranoya & retrocedîu mentalmente. Falhecîu n 1997, n una casa de repousu. Marie van der Zeyde ya morriera n 1990.

Significau de la suâ obra

Ida Gerhardt describe n poderosos tèrminos una bayura themas, cumo les tensiones d’una infancia infeliz, la hypocrisìa, & el decline l campu hollandes. Tamien gasta figures stylìstiques emprestades de los poetas & scriptores clàssicos. Yera una muyer de fe, cumo evidencia l sou trabayu, pero al in par crìtica cun la mente strẽitscha de los ambientes calvinistas. Gerhardt remanecîu fiel a un stylu tradicional que, sì que ansì, s’infhoutou n controlar & actualizar.

Reconhocimiento pùblico

  • 1945 · Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs por Het veerhuis

  • 1956 · Poëzieprijs van de gemeente Amsterdan por Het levend monogram

  • 1962 · Poëzieprijs van de gemeente Amsterdan por De hovenier

  • 1967 · Marianne Philips-prijs por tola obra

  • 1968 · Martinus Nijhoffprijs pola traducçon del lhatin de la Georgica de Vergilius

  • 1970 · Culturele prijs van de gemeente Arnhen por tola obra

  • 1971 · Poëzieprijs van de gemeente Amsterdan por De ravenveer

  • 1979 · Prijs voor Meesterschap por tola obra

  • 1979 · P.C. Hooft-prijs por tola obra

  • Nel conceyu de Zutphen na barriada Leesten una circumvalaçon cul sou nome, Ida Gerhardtsingel. La poeta na suâ abertura tyantou un arbol no que yera Warnsveld, u vivìa & tamien morrerìa.

  • In 1998 in conceyo de Zutphen el premio Ida Gerhardt Poëzieprijs, que se premia cada dous anhos.

  • Cumo Ida Gerhardt yera a traher a la vilha de Kampen noticies de fhorma positiva, una piedra memorial fhoi colocada nel Oude Raadhuisplein in Kampen por iniciativa del club de prensa de Kampen.

Bibliographìa

Obra

  • 1940 · Kosmos

  • 1945 · Het veerhuis

  • 1947 · Buiten schot

  • 1948 · Bij de jaarwende

  • 1949 · Kwatrijnen in opdracht

  • 1951 · Sonnetten van een leraar

  • 1955 · Het levend monogram

  • 1956 · De argelozen

  • 1961 · De hovenier

  • 1966 · De slechtvalk

  • 1970 · De ravenveer

  • 1971 · Twee uur: de klokken antwoordden elkaar

  • 1971 ·Achter een woord verscholen (relatorio del xhurau & discursos na presentaçon del Premio Cultural d’Arnhem)

  • 1974 · Vijf vuurstenen

  • 1978 · Vroege verzen

  • 1979 · Het sterreschip

  • 1980 · Nu ik hier iets zeggen mag (presentaçones)

  • 1980 · Verzamelde gedichten

  • 1980 · Dolen en dromen

  • 1983 · De zomen van het licht

  • 1988 · De wording

  • 1988 · De adelaarsvarens

  • 1990 · Wijs de weg van de eeuwigheid mij (con Marie van der Zeyde)

  • 1996 · Hoefprent van Pegasus

  • 1998 · Anamnèsis (notes d’un discursu)

  • 1999 · Verzamelde gedichten (très partes)

  • 2001 · Zeven maal on de aarde te gaan

  • 2001 · Brieven aan Céleste (con Marie van der Zeyde)

  • 2001 · Dolen en dromen (rediçon cun grabaçon de son)

  • 2005 · Courage! – cartes, ISBN 90-253-1753-7

Traduçones

  • 1942 Lucretius: La naturaleza & les suês fhormes, lhibru I & lhibru V (De rerum natura, disertaçon)

  • 1946 Lucretius: La naturaleza & les suês fhormes, lhibru I & lhibru V (re-impression de la segunda parte de la disertaçon de ponencia)

  • 1949 · Vergilius: La fhazienda (Georgica)

  • 1972 · Psalmos (del hebraico traduzidos por Ida Gerhardt & Marie van der Zeyde)

Litteratura secundaria

  • M. van den Berg en D. Idzinga, Trots en in zichzelf besloten: Ida Gerhardt. Afkomst en eerste deel van haar leven, Kampen: Ten Have 2005

  • M. van den Berg et al., Een tocht door dit ingedijkt laagland. Holland draagt mijn sporen, Oosterbeek/Eefde: Kontrast/Ida Gerhardt Genootschap 2007

  • F.A. Berkelmans, Stralende aanhef. Over Kosmos, de eerste bundel van Ida Gerhardt (série: Acanthus, 1), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1993

  • F.A. Berkelmans, Aan het water. Over Het Veerhuis, de tweede bundel van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 2), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1996

  • F.A. Berkelmans, Dit ben ik. Over Uit de eerste hand, verzenselectie van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 3), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1997

  • F.A. Berkelmans, Blinde groenling. Over Buiten schot, de derde bundel van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 4), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1998

  • F.A. Berkelmans, Kwatrijnen, sonnetten en kleengedichtjes. Over drie genrebundels van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 5), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 2000

  • F.A. Berkelmans, Ida Gerhardt & Guido Gezelle. Een vergelijking (Reeks: Acanthus, 6), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 2004

  • F.A. Berkelmans, Dit donkere boek. Over Het levend monogran van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 7), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 2005

  • Ad ten Bosch, Gebroken lied. een vriendschap met Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 1999

  • R.H.J. Egeter van Kuyk [et al.], Elementen: Ida Gerhardt (1905-1997) (publicada pelo 100 aniversário de Ida Gerhardt), Schriftuur, jrg.2, 1-2, maio 2005, Voorburg: Ida Gerhardt Genootschap 2005

  • F. Esper, Beheerd domein. Over de poëzie van Ida Gerhardt, Baarn: Thomas Rap 1982

  • M. de Groot, In gesprek met Ida Gerhardt. Interview, brieven, gedichten en beschouwingen, Baarn: Ten Have 2002

  • H.F.J. Horstmanshoff (samenst.), Wat ontsprong aan hun verwondering en stralend de millennia doorscheen. Ida Gerhardt (1905-1997) & de klassieke oudheid (tentoonstellingscatalogus Universiteitsbibliotheek Leiden cun artìculos), Leiden: UB leiden/Nederlands Klassiek Verbond 2000

  • Ida Gerhardt, (Bzzlletin themanummer), Bzzlletin, jrg. 9, nr. 78, ‘s-Gravenhage: BZZTôH 1980

  • Ida Gerhardt (Parmentier-themanummer), Parmentier, hibierno 1993/1994, jrg. 5, nr. 1, Nijmegen: Stichting Randschrift 1994

  • Mieke Koenen, Stralend in gestrenge samenhang. Ida Gerhardt en de klassieke oudheid, Groningen: publicaçones històriques 2002

  • Mieke Koenen, Dwars tegen de keer: leven en werk van Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 2014

  • A. Reitsma, In de taal zelf verscholen. Over de poëzie van Ida Gerhardt, Amsterdam: Arbeiderspers 1983

  • A. Reitsma, Een naan en ster als boegbeeld: de poëzie van Ida Gerhardt in symbolistisch perspectief, Assen: Van Gorcun 1999

  • Schriftuur, Tweejaarlijks periodiek van het Ida Gerhardtgenootschap: Schriftuur bevat naast informatie over het genootschap achtergrondartikelen en studies over Ida Gerhardt. Disponible pela sociedà Ida Gerhardt.

  • W. Spillebeen, Ida Gerhardt (serie: Grote ontmoetingen. Literaire monografieën 41), Nijmegen: Gottmer 1981

  • J. van der Vegt, Het ingeklonken lied. De poëzie van Ida Gerhardt, ‘s-Gravenhage: BZZTôH 1980

  • Hans Werkman, Uren uit het leven van Ida Gerhardt, Baarn: De Pron 1997

  • M.H. van der Zeyde, De hand van de dichter. Over Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 1974

  • M.H. van der Zeyde, De wereld van het vers. Over het werk van Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 1985

Vìnculos externos

Deixar ua Respuosta

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Demudar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Demudar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Demudar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Demudar )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.