Ida Gerhardt

Ida Gardina Margaretha Gerhardt (Gorinchem, 11 mayo 1905 – Warnsveld, 15 agosto 1997) foi una poeta holandesa & classicista. Tien tamien literatura traduzía del lhatin &  l’hebraico, incluyendo la traduçon de los Psalmos a partir de 1972, que trés annos mais tarde será tamien incluyía nel Willibrordvertaling.

Índiç

Vida & trabayu

Mocidá

Los paîs de Ida Gerhardt fuerun Dirk Reinier Gerhardt (1871) & Grietje Blankevoort (1873), que casaran en 1898. Los sos fiyos fuerun Truus (1899-1960), Everardus (1901), que mal viviu a penes un día, Ida & Mia (1918-1988). La familia mudou-se’n 1904 d’Alkmaar a Gorinchen de pueîs de Dirk Gerhardt algamar trabayu como director d’una scuela téchnica. Les ermanes andaben anxioses por aprehender. Elho nun yera del gustu de la maî, con quien Ida tenía una relaçon ruina.

En 1916 frequentou tamien, contra les aspiraçones de la maî, l’ Erasmiaans Gymnasium, u daría classes col poeta J. H. Leopold, que a Ida inspirará l’amor pola literatura clássica, & tamien pola filosofía & poesía, & u tamien incontrará a la que diba se’ la sua parceira maîs tarde, Marie van der Zeyde.

Lhingues clássiques

De pueîs d’Ida faer, en 1924, el sou exame final de la secundaria, studiou lhingues clássiques en Leiden. La maî andaba d’aqueilha mentalmente inferma & hôubo de ser ingressada nuna instituçon por elho. Sobre esti decisivu eventu, Gerhardt scribirá maîs tarde’l poema De Mantel. Nun y vagou mũîtscho a Ida el Martschar de la que fuera la casa de so. Hôubo dir lhôuego a Utrecht por classes na facultá & nun será intos ya maîs apoyada financieiramente. Un punctu positivu foi qu’ende connocerá a Marie van der Zeyde, que alhá andaba studiando literatura holandesa. Gerhardt deixou aweyar a Van der Zeyde unu de los sous primeiros versos.

En 1933, superou Gerhardt el sou exame doctoral, pero nun había trabayu en tiempos de crisis. Cincou parada & probe. En 1934, foi da nuevo admitía na casa los sos paîs. nel mesmu annu, la maî morrerá. En 1935, començou Gerhardt da serio a scribir poemas. La sua ermana Truus Gerhardt tornára-se tamien scriptora & publicaría d’aqueilha la sua primer coleçon: De engel met de zonnewijzer (L’anxhel col reló de sol). Un annu de pueîs, apaecerá el primer poema de Gerhardt Kinderspel (Xhueu de nennos) nel periódicu Tijd en Taak (Tiempu & Lhabor), u Marie van der Zeyde tamien trabayaba. Eventualmente, incontrou trabayu nel Stedelijk Gymnasiun de Groningen.

Una crítica negativa de Marie van der Zeyde na segunda coleçon de Truus, Laagland (Tierres Baixes) (1937), lhevou a una disaveniença ente Gerhardt & Truus. Ente tanto, Ida traduziu el psalmu en lhatin De Rerun Natura de Lucrectius, que fairía parte’n 1942 de la sua promoçon.

En 1940, Gerhardt consegiu un trabayu nel liceu del conceyu de Kampen, u se comprometerá mũîtscho. Ende tamien disinvolverá el sou amor polos panoramas ricos en awa (porreos, bárzenes) que nos poemas serondos eilha dirá expressar.

Poeta

El primer lhibru d”Ida Gerhardt – la coleçon Kosmos – apaeceu el 9 mayo 1940, un día primeiro de la deflagraçon de la Segunda Gerra Mundial. La ocupaçon inspirou unu de los sous maîs famosos poemas, Het Carillon (El Carrilhonque, en 1945 apaeceu na sua segunda coleçon: Het Veerhuis. Por eilha recebeu el premiu Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs, pero la familia d’ Ida criticará-lo. En tanto eilha scribiera en Kampen trés coleçones de poesía & traduziu Georgica de Vergilius.

En 1951, interessaría d’Ida la sua forma d’aprehender, que tenía disinvuelto en Kampen con intençon de ser tamien aplicada na Werkplaats Kindergemeenschap de Kees Boeke. Tsegaría ende a empobinar un departamentu de gyminasium. En 1953 morreu el paî d’Ida.

En 1955 publicou-se la coleçon Het Levend Monogram (El Monograma Vivu) que describe la relaçon de la Ida moça col paî & la maî:

(You – amiga del silenciu, animal & planta,

scribí a la voluntá de so, col pelo grisayo,

los horrores de la infancia de mio

nesta travessía pel mundu de so…)

:Ik – vriend van stilte, dier en plant,

schreef naar zijn wil, met grijze haren,

de gruwelen van mijn kinderjaren

op deze doortocht naar zijn land …

Ida Gerhardt

Traduçones de los Psalmos

Ida Gerhardt martschou en 1956 a Bilthoven por vivir cola sua amiga Marie van der Zeyde. La muerte de la sua ermana, Truus, en 1960, inspirou a Ida los poemas de la sua coleçon De Hovenier (El Xhardineiru) (1961). Lhôuego de la sua salú tamien declinar, foi en 1963 excluyía del sou trabayu. En tanto, atopou una nueva vocaçon: una traduçon de los Psalmos directamente del hebraico de la Bíblia al holandes. Eilha aprehendiera hebraico, en 1964, con studios exitosos & cum laude, & trabayou con Marie nuna nueva traduçon de los Psalmos. & con intençon d’incontrar paz fueran Ida & a Marie mũîtsches vezes per bien de tiempu par Irlanda, u eilhes començarán en 1966 el sou proyectu. Marie nun quería da veres stablecese n’Irlanda, & por esso foi polo que les amiges se stableceran nun sitiu calmu, n’ Eefde. La traduçon de los Psalmos foi publicada en 1972.

Esta traduçon foi utilizada por seiis músicos sacros de los Benedictinos, de les ermanes Benedictines & de los Cistercienses, que xhunctos nel conceyu de trabayu intermonasterial pal cultu, andaben a la geta d’una traduçon de los Psalmos por algamar una composiçon musical que podiere ser digna sucesora de los textos en lhatin. Esses nueves traduçones, en tolos modos griegos, seríen publicaes como Lhibru de Psalmos na Katholieke Bijbelstichting en 1975. Los 150 Psalmos canten-se todos con ordenada regularidá nes oraçones diaries del coru nes abadíes holandeses. Na coleçon católica de músiques pal cultu son incluyíes outres 67 traduçones d’estos Psalmos executaes por varios compositores holandeses & belgas, mũîtschos d’ente eilhos faziendo parte del conceyu intermonasterial de trabayu pal cultu. Tamien Gerhardt & Van der Zeyde participaben da vezo.

Notoriedá

Gerhardt n’Almen

Nos annos setenta & oitschenta será Ida Gerhardt cada vez mais connocía como auctora, en parte debío a los comentarios favorables de Kees Fens & outros. Ya na década de los sessenta el sou poema De Akelei (La Lhama), foi parte de compilaçones de lectura na scuela secundaria. Nes coleçones de poesia clássica de Johan Polak les coleçones d’Ida fueran regularmente re-impresses. En 1980, publicou la sua coletanea de poemas pola primer vez; la ediçon foi concluyía maîs tarde & en 2014, apaecería la re-impression númeru 13.

En 1988, trabayou na película De Wording (La Redaçon) de Cherry Duyns, un presente que foi ofrecíu a Beatrix de la Holanda, pol sou 50 aniversariu. N’elhi, eilha ye a ser vista en “de wording” del poema Langzaan opent zich het inzicht (Sele s’abre la introspeçon).

En 2005, el músicu eclesiásticu Willian Bird, incluyiu dous de los sous poemas – “Zevenmaal on de aarde te gaan” (Siepte vueltes a la Tierra) & “Het andere land” (L’ outru país) – nuna melodía.

Mieke Koenen, classicista & professora de lhatin na universidá, publicou intamando 2014 una extremamente detalhada biografía sobre Ida Gerhardt, pola que, en xhunio de 2015, recibiu el premiu OIKOS. Koenen explica a partir d’ archivos, rexhistros, cartas, palestres & poemas inéditos acabantes discobrir conexiones ente la obra literaria de Gerhardt & la sua vida.

Fin

N’acabando los annos oitschenta, començou la poeta a sufrir d’ataques de paranoya & retrocedeu mentalmente. Falheceu en 1997, nuna casa de repousu. Marie van der Zeyde ya morriera en 1990.

Significau del sou trabayu

Ida Gerhardt describe en poderosos términos una bayura temas, talos como les tensiones d’una infancia infeliz, la hipocrisía, & el decline del campu holandes. Tamien gasta figures stilístiques emprestaes de los poetas & scriptores clássicos. Yera una muyer religiosa, como evidencia el sou trabayu, pero a la vez crítica de la mente strẽitscha de los ambientes calvinistas. Gerhardt remaneceu fiel a un stilu tradicional que, sí que ansí, infoutou-se’n controlar & actualizar.

Reconnocimientu públicu

  • 1945 · Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs por Het veerhuis
  • 1956 · Poëzieprijs van de gemeente Amsterdan por Het levend monogram
  • 1962 · Poëzieprijs van de gemeente Amsterdan por De hovenier
  • 1967 · Marianne Philips-prijs por tola obra
  • 1968 · Martinus Nijhoffprijs pola sua traduçon del lhatin de la Georgica de Vergilius
  • 1970 · Culturele prijs van de gemeente Arnhen por tola obra
  • 1971 · Poëzieprijs van de gemeente Amsterdan por De ravenveer
  • 1979 · Prijs voor Meesterschap por tola obra
  • 1979 · P.C. Hooft-prijs por tola obra
  • Nel conceyu de Zutphen na barriada Leesten una circumvalaçon col sou nome, Ida Gerhardtsingel. La poeta na abertura d’eilha tsantou un arbol no que yera Warnsveld, u eilha vivía & tamien morrería.
  • En 1998 na cámara municipal de Zutphen el premiu Ida Gerhardt Poëzieprijs, que ye premiau cada dous annos.
  • Como Ida Gerhardt consegía traher a la vilha de Kampen noticies de forma positiva, una piedra memorial foi colocada nel Oude Raadhuisplein en Kampen por iniciativa del club de premsa de Kampen.

Bibliografía

Obra

  • 1940 · Kosmos
  • 1945 · Het veerhuis
  • 1947 · Buiten schot
  • 1948 · Bij de jaarwende
  • 1949 · Kwatrijnen in opdracht
  • 1951 · Sonnetten van een leraar
  • 1955 · Het levend monogram
  • 1956 · De argelozen
  • 1961 · De hovenier
  • 1966 · De slechtvalk
  • 1970 · De ravenveer
  • 1971 · Twee uur: de klokken antwoordden elkaar
  • 1971 ·Achter een woord verscholen (relatoriu del xhurau & discursos na presentaçon del Premiu Cultural d’ Arnhem)
  • 1974 · Vijf vuurstenen
  • 1978 · Vroege verzen
  • 1979 · Het sterreschip
  • 1980 · Nu ik hier iets zeggen mag (presentaçones)
  • 1980 · Verzamelde gedichten
  • 1980 · Dolen en dromen
  • 1983 · De zomen van het licht
  • 1988 · De wording
  • 1988 · De adelaarsvarens
  • 1990 · Wijs de weg van de eeuwigheid mij (con Marie van der Zeyde)
  • 1996 · Hoefprent van Pegasus
  • 1998 · Anamnèsis (notes par un discursu)
  • 1999 · Verzamelde gedichten (trés partes)
  • 2001 · Zeven maal on de aarde te gaan
  • 2001 · Brieven aan Céleste (con Marie van der Zeyde)
  • 2001 · Dolen en dromen (re-ediçon con grabaçon de son)
  • 2005 · Courage! – cartes, ISBN 90-253-1753-7

Traduçones

  • 1942 Lucretius: La naturaleza & les sues formes, lhibru I & lhibru V (De rerum natura, dissertaçon)
  • 1946 Lucretius: La naturaleza & les sues formes, lhibru I & lhibru V (re-impression de la segunda parte de la dissertaçon de ponencia)
  • 1949 · Vergilius: La fazienda (Georgica)
  • 1972 · Psalmos (del hebraico traduzíos por Ida Gerhardt & Marie van der Zeyde)

Literatura secundaria

  • M. van den Berg en D. Idzinga, Trots en in zichzelf besloten: Ida Gerhardt. Afkomst en eerste deel van haar leven, Kampen: Ten Have 2005
  • M. van den Berg et al., Een tocht door dit ingedijkt laagland. Holland draagt mijn sporen, Oosterbeek/Eefde: Kontrast/Ida Gerhardt Genootschap 2007
  • F.A. Berkelmans, Stralende aanhef. Over Kosmos, de eerste bundel van Ida Gerhardt (série: Acanthus, 1), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1993
  • F.A. Berkelmans, Aan het water. Over Het Veerhuis, de tweede bundel van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 2), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1996
  • F.A. Berkelmans, Dit ben ik. Over Uit de eerste hand, verzenselectie van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 3), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1997
  • F.A. Berkelmans, Blinde groenling. Over Buiten schot, de derde bundel van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 4), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 1998
  • F.A. Berkelmans, Kwatrijnen, sonnetten en kleengedichtjes. Over drie genrebundels van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 5), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 2000
  • F.A. Berkelmans, Ida Gerhardt & Guido Gezelle. Een vergelijking (Reeks: Acanthus, 6), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 2004
  • F.A. Berkelmans, Dit donkere boek. Over Het levend monogran van Ida Gerhardt (serie: Acanthus, 7), Egmond-Binnen: Abdij van Egmond 2005
  • Ad ten Bosch, Gebroken lied. een vriendschap met Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 1999
  • R.H.J. Egeter van Kuyk [et al.], Elementen: Ida Gerhardt (1905-1997) (publicada pelo 100 aniversário de Ida Gerhardt), Schriftuur, jrg.2, 1-2, maio 2005, Voorburg: Ida Gerhardt Genootschap 2005
  • F. Esper, Beheerd domein. Over de poëzie van Ida Gerhardt, Baarn: Thomas Rap 1982
  • M. de Groot, In gesprek met Ida Gerhardt. Interview, brieven, gedichten en beschouwingen, Baarn: Ten Have 2002
  • H.F.J. Horstmanshoff (samenst.), Wat ontsprong aan hun verwondering en stralend de millennia doorscheen. Ida Gerhardt (1905-1997) & de klassieke oudheid (tentoonstellingscatalogus Universiteitsbibliotheek Leiden met artikelen), Leiden: UB leiden/Nederlands Klassiek Verbond 2000
  • Ida Gerhardt, (Bzzlletin themanummer), Bzzlletin, jrg. 9, nr. 78, ‘s-Gravenhage: BZZTôH 1980
  • Ida Gerhardt (Parmentier-themanummer), Parmentier, hibierno 1993/1994, jrg. 5, nr. 1, Nijmegen: Stichting Randschrift 1994
  • Mieke Koenen, Stralend in gestrenge samenhang. Ida Gerhardt en de klassieke oudheid, Groningen: publicaçones historicas 2002
  • Mieke Koenen, Dwars tegen de keer: leven en werk van Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 2014
  • A. Reitsma, In de taal zelf verscholen. Over de poëzie van Ida Gerhardt, Amsterdam: Arbeiderspers 1983
  • A. Reitsma, Een naan en ster als boegbeeld: de poëzie van Ida Gerhardt in symbolistisch perspectief, Assen: Van Gorcun 1999
  • Schriftuur, Tweejaarlijks periodiek van het Ida Gerhardtgenootschap: Schriftuur bevat naast informatie over het genootschap achtergrondartikelen en studies over Ida Gerhardt. Disponível através de la sociedade Ida Gerhardt.
  • W. Spillebeen, Ida Gerhardt (serie: Grote ontmoetingen. Literaire monografieën 41), Nijmegen: Gottmer 1981
  • J. van der Vegt, Het ingeklonken lied. De poëzie van Ida Gerhardt, ‘s-Gravenhage: BZZTôH 1980
  • Hans Werkman, Uren uit het leven van Ida Gerhardt, Baarn: De Pron 1997
  • M.H. van der Zeyde, De hand van de dichter. Over Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 1974
  • M.H. van der Zeyde, De wereld van het vers. Over het werk van Ida Gerhardt, Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep 1985

Vínculos externos

( Grafía colateral)

Deixar ua Respuosta

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Demudar )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Demudar )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Demudar )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Demudar )

Connecting to %s